güncel yazılar...
Loading...

Menşe Şahadetnamesi ile EUR1 Arasındaki Farklar Nelerdir?

Dış ticaret işlemlerinde bir malın hangi ülkede üretildiği, ithalat esnasında oluşacak gümrük vergilerinin saptanması ve ayrıca ithalatı yapılacak ürünlerin hangi prosedürleri takip ederek serbest dolaşıma gireceğinin belirlenmesi açısından büyük öneme sahiptir.
Örneğin Çin'den tekstil makinası ithal ettiğimizi farz edelim. Bu durumda ödeyeceğimiz vergiler ve uymak zorunda kalacağımız ithalat prosedürleri ile aynı makinayı Almanya'dan ithal edersek karşılaşacağımız ithalat vergileri ve prosedürleri arasında fark olabilecektir.

Bu farkın temel sebeplerinden birisi Türkiye ile Avrupa Birliği arasında yer alan gümrük birliği anlaşmasıdır. Almanya'dan yapılan ithalatlar Çin'den yapılan ithalatlara göre daha kolay ve daha az maliyetli olabilmektedir. İşte bu şekilde avantajlı gümrük prosedürlerinden faydalanmanın yolu malın menşeini tespit eden menşe sertifikalarıdır.

Bugünkü yazımızda menşe şahadetnamesi (certificate of origin) ile EUR1 dolaşım belgesi arasındaki farkları inceleyeceğiz.

Menşe Şahadetnamesi Nedir? 

Şahadetname Osmanlıca sertifika, diploma veya bir işin yapılmasına müsaade veren resmî izin kâğıdı olarak tanımlanmaktadır. Menşe şahadetnamesi denildiğinde menşe sertifikası anlaşılmalıdır. Zaten menşe şahadetnamesinin İngilizce'si de Menşe Sertifikası anlamına gelen "Certificate of Origin" terimidir.

Menşe Şahadetnamesi (Certificate of Origin) uluslararası ticarette, ihracata konu olan malın tamamen bir ülkede elde edildiğini, imal edildiğini, üretildiğini veya kısmen bir ülkede işlendiğini göstermek amacıyla kullanılan önemli bir dış ticaret dökümanıdır.
ICC'nin web sitesinde İngilizce olarak menşe şahadetnamesi tanımı şu şekildedir: "A Certificate of Origin (CO) is an important international trade document attesting that goods in a particular export shipment are wholly obtained, produced, manufactured or processed in a particular country."
Menşe Şahadetnamesinin Özellikleri Nelerdir? 

Menşe Şahadetnamesi denildiğinde akla dış ticarette kullanılan menşe belgeleri içerisinde en basit olanı yani Tercihsiz Menşe Sertifikası gelmelidir. 

Tercihsiz menşe belgeleri ithalat işlemlerinde ürünlerin özel ithalat tavizlerinden faydalanmalarına olanak tanımazlar. 

Menşe şahadetnamesi ile ithal edilen ürünlerde En çok Kayrılan Ülke (MFN - Most Favored Nation) gümrük vergileri geçerli olmaktadır.

Örnek: İtalya'da yerleşik bir elma ihracatçısı İtalya menşeli elmaları Çin'e ihraç ederken Çin'in uygulamış olduğu %10'luk bir gümrük vergisine tabiidir. İtalya ile Çin arasında herhangi bir serbest ticaret anlaşması olmadığı için İtalyan ihracatçı malları ile beraber bir menşe belgesi düzenleyerek ihracatını yapacaktır. İtalyan ihracatçının sunmuş olduğu menşe belgesi tercihsiz menşe belgesi olup, Çin'in istisnalar hariç tüm ülkelere sunmuş olduğu MFN oranlarından faydalanmasını olanak tanıyacaktır.

Not: Eğer İtalyan üretici menşe şahadetnamesi sunmasaydı ürünlerine Çin'e yapılan ithalat sırasında %10'luk MFN gümrük vergisi değil de %100'lük bir gümrük vergisi çıkabilirdi.

Menşe şahadetnameleri genellikle Ticaret Odaları veya Sanayi Odaları tarafından düzenlenmektedir.

Menşe Şahadetnameleri gümrük tarafından onaylanmadıkları ve ayrıcalıklı gümrük vergilerine sebebiyet vermedikleri için resmi değil ticari belge hükmündedirler.

EUR1 Belgesinin Özellikleri Nelerdir? 

EUR1 menşe sertifikası olarak değil de dolaşım belgesi (movement certificate) olarak adlandırılan bir dökümandır. 

EUR1'in menşe sertifikasından daha ziyade dolaşım belgesi olarak adlandırılması EUR1'in sadece menşe ispatında kullanılmaması ve aynı zamanda ithalat vergileri ödenmiş 3. ülke menşeli ürünler için de düzenlenebildiği içindir.

EUR1 Hangi Ülkelere Yapılan İhracatlarda Kullanılmaktadır: 

EUR1 aşağıdaki ülkelere yapılan ihracatlar için kullanılmaktadır:
  • Avrupa Birliği ülkelerine yapılan bazı tarım ürünleri ihracatında,
  • Avrupa Birliği’ne demir çelik ürünleri ihracatında,
  • EFTA ülkelerine yapılan ihracatlarda: (Norveç, İsviçre, İzlanda ve Lihtenştayn EFTA ülkeleridir.)
  • Türkiye'nin serbest ticaret anlaşması imzaladığı ülkelere yapılan ihracatlarda (EFTA, İsrail, Makedonya, Bosna ve Hersek, Filistin, Tunus, Fas, Mısır, Arnavutluk, Gürcistan, Karadağ, Sırbistan, Şili, Ürdün, Morityus ve Güney Kore ile halihazırda Türkiye'nin serbest ticaret anlaşması vardır. Güncel listeye buradaki linkten ulaşabilirsiniz)

EUR1 Belgesinin Avantajları Nelerdir? 

EUR1 dolaşım belgesinin en önemli avantajı bu belge eşliğinde ihracatı yapılan ülkelerin varış ülkesinde ithalat esnasında avantajlı gümrük vergisi oranlarından yararlanmasıdır.

Örnek: İspanya'da yerleşik bir ceviz ihracatçısı İspanya menşeli cevizleri Mısır'a ihraç ederken Mısır'ın sadece Avrupa Birliği üyesi olan ülkelere uygulamış olduğu %0'lık özel bir gümrük vergisine tabii olmaktadır. İspanyol firma bu avantajlı gümrük vergisinden yararlanmak için ihracat esnasında veya daha sonra bir EUR1 belgesi düzenleyerek diğer evraklarla beraber ithalatçıya göndermektedir. 
Not: Eğer İspanyol üretici EUR1 yerine menşe şahadetnamesi sunsaydı ürünlerini Mısır'a gümrüksüz olarak değil de %10'luk MFN gümrük vergisi ile sokabilecekti. Bu da İspanyol üretici için çok ciddi bir pazar kaybı anlamına gelebilecek bir dezavantaj olabilecektir.

EUR1 Belgesinin Düzenlenmesi Nasıldır? 

EUR1 dolaşım belgesi ticaret veya sanayi odası tarafından onaylandıktan sonra ilgili gümrük tarafından tescillenmektedir. 

Sonuç: Bugünkü yazımızda menşe şahadetnamesi ile EUR1 dolaşım belgesi arasındaki temel farklılıklara iki belgenin detaylı açıklamalarını yaparak değinmeye çalıştım. İlerleyen günlerde menşe sertifikaları ile ilgili daha değişik konuları incelemeye devam edeceğiz.