güncel yazılar...
Loading...

Bunker Adjustment Factor (BAF) Nedir?

Resim: Template vector designed by Freepik
Bundan önceki yazılarımda navlun ile ilgili detaylı bilgiler içeren paylaşımlarım olmuştu.

Örneğin, Navlun Nedir?, Denizyolu Navlunu Nasıl Hesaplanır?, Karayolu Navlunu Nasıl Hesaplanır?, Havayolu Navlunu Nasıl Hesaplanır? konu ile yazmış olduğum başlıca yazılarımdır.

Bugünkü yazımda ise denizyolu konteyner navlun fiyatlandırmasında önemli rol oynayan Yakıt Ayarlama Oranı (Bunker Adjsutment Factor) (BAF) üzerinde duracağım.

Bunker Nedir?

Bunker veya Bunker Fuel, İngilizce bir taşımacılık terimidir ve konteyner gemilerinin kullanmış oldukları, petrolden elde edilmiş olan yakıta verilen isimdir.

Gemi yakıtları, petrol damıtma işlemlerinde en altta kalan, koyu kıvamlı yakıtlardır. Depolanmaları ve dağıtımları zahmetlidir. Gemilerde yakıt olarak kullanılmadan önce ısıtılmaları gerekmektedir.Aynı zamanda, çevreyi kirletme oranları da yüksektir.

Bunker Adjustment Factor (BAF) Nedir?

Büyük konteyner taşıyıcı firmalarının, örneğin Maersk, MSC, CMA CGM gibi, petrol fiyatlarında yaşanan dalgalanmaları göz önüne alarak, gemi yakıtlarına ödemiş oldukları maliyetleri belirli periyotlarla hesaplamaları ve bulunan bu değerleri temel navlun fiyatına ek maliyet olarak yansıtma işlemlerine Yakıt Ayarlama Oranı  (Bunker Adjsutment Factor) (BAF) denilmektedir.

Yakıt Ayarlama Oranı Neden Sürekli Güncellenmektedir?

Gemi yakıtları, konteyner taşıyıcılarının en önemli maliyet kalemlerinden birisidir. Ham petrol fiyatlarında yaşanan dalgalanmalara paralel olarak, gemi yakıtlarına ödenen tutarlarda sürekli olarak değişmektedir.

Aşağıdaki grafikte, gemi yakıtlarında yaşanan artış ve azalışların, konteyner gemi büyüklüğü ve gemilerin hızı da dikkate alınarak, toplam konteyner taşımacılığı maliyetlerine olan etkisi gösterilmektedir.

Kaynaklar yazının sonundadır.
Yukarıdaki grafikte yer alan örnek olayda, gemi yakıtlarının 450USD/Ton ve 250USD/Ton olduğu durumlarda, 4000TEU, 6500TEU ve 9500TEU büyüklüğündeki konteyner gemilerinin, 23200 deniz mili uzunluğundaki bir gidiş-dönüş seferinde, gemilerin toplam 10 limana uğramaları durumunda, saatte 20, 22 ve 24 deniz mili hızla seyahat etmeleri durumunda taşımacılık maliyetleri incelenmiştir.

Buna göre, gemi yakıt maliyetleri (bunker costs) 450USD/ton olduğunda, 4000TEU'luk konteyner gemisinin yakıt maliyetlerinin toplam taşımacılık maliyetlerine oranı 20, 22 ve 24 deniz mili/saat hızlarında sırası ile %31, %37 ve %41 olmaktadır.

Gemi yakıt maliyetleri (bunker costs) 250USD/tona düştüğünde ise, 4000TEU'luk konteyner gemisinin yakıt maliyetlerinin toplam taşımacılık maliyetlerine oranı 20, 22 ve 24 deniz mili/saat hızlarında sırası ile %20, %24 ve %28 olmaktadır.

Yukarıdaki karşılaştırmadan, gemi yakıt maliyetlerinde yaşanan dalgalanmaların, konteyner taşımacılarının maliyetlerini doğrudan etkilediği görülmektedir.

Taşıyıcı firmalar da, yukarıda açıklanan yakıt fiyatlarında yaşanan dalgalanmalardan kaynaklanan her hangi bir zarar etmemek adına, yakıt fiyatlarını temel taşıma bedelinin üzerine BAF  (Bunker Adjsutment Factor) olarak eklemekte ve bu eklenen tutarı da sürekli güncellemektedirler.

Yakıt Ayarlama Oranı Nasıl Hesaplanmaktadır?

Tüm önemli konteyner taşımacılığı yapan firmalar, yakıt ayarlama oranlarını kendileri hesaplamaktadırlar. 17.Ekim.2008 tarihinden itibaren, konteyner taşıyıcılarının ortak yakıt ayarlama oranı tespit etmeleri, Avrupa Birliği tarafından yasaklanmıştır.

Genel olarak bakıldığında yakıt hesaplama oranlarının, taşımacılık yapılan rotanın uzaklığına, konteyner çeşidine (standart konteyner veya reefer konteyner) ve konteyner büyüklüğüne (20ft konteyner veya 40ft konteyner) gibi etmenlere göre değişiklik gösterdiği görülmektedir.

Kaynakça:

Johan Blom & Lars Borisson, Cost breakdown and surcharge mapping for sea freight - A study for Tetra Laval Group, sayfa : 61, Erişim 12.Kasım.2015