güncel yazılar...
Loading...

Serbest Dolaşıma Giriş Rejimi Nedir?

Tüm ülkeler, gümrük sınırları içerisine yurtdışından gelen ürünleri belirli kıstaslara göre incelemekte, her bir ürün için farklı standartlar ve gümrük tarifeleri belirlemekte ve ancak söz konusu ürünlerin gerekli şartları yerine getirdiği anlaşıldığında ithalatlarına izin vermektedirler.

Serbest Dolaşıma Giriş, Türkiye Gümrük Mevzuatın'da tanımlanmış olan bir çeşit gümrük rejimi olup, İngilizce'si "Release for Free Circulation"'dır. Hemen hemen tüm ülkelerde uygulanan en temel ithalat gümrük rejimidir.

Türkiye'ye yapılan sıradan ithalat işlemlerinde uygulanan gümrük rejimi Serbest Dolaşıma Giriş Rejimi'dir.


Bugünkü yazımda, serbest dolaşıma giriş rejimini örnekler yardımı ile detaylı biçimde açıklamaya çalışacağım. Diğer gümrük rejimleri ile ilgili olarak daha detaylı bilgiye ulaşmak isteyen arkadaşlar "Gümrük Rejimi Nedir?Çeşitleri Nelerdir?" başlıklı yazımı okuyabilirler.

Serbest Dolaşıma Giriş Rejimi Nedir? Nasıl İşler?

Serbest dolaşıma giriş rejimi, yurtdışında üretilmiş malların Türkiye'ye ithal edilmesi ve ithal edilmiş olan bu malların Türkiye'de üretilmiş mallar ile aynı şartlarda, Türkiye Gümrük Sınırları içerisinde ticari faaliyetlere konu olmasını sağlayan gümrük rejimine verilen isimdir.

Bir ürünün serbest dolaşım rejimine tabii tutularak, Türkiye içinde ticari faaliyetlere konu olabilmesi için:
  1. Ürün ile ilgili tüm vergilerin ödenmiş olması gerekmektedir (gümrük vergisi, katma değer vergisi, damga vergisi, (bazı durumlarda) özel tüketim vergisi vs...)
  2. Ürün ticari ve teknik tüm yasal mevzuatı yerine getirmiş olmalıdır.

Örnek Olay ile Serbest Dolaşıma Giriş Rejiminin Açıklanması:

Örnek Olay 1: Çin'den kartondan yapılmış kahve bardağı ithal etmek isteyen İstanbul'daki ithalatçı firma, Çin'li tedarikçi ile satış sözleşmesini imzalamıştır. İmzalanan satış sözleşmesinde, 1x20ft konteyner, 1. kalite kartondan yapılmış kahve bardağı ithalatında ödemenin akreditif ile yapılması kararlaştırılmıştır.

İthalatçı firma, yapmış olduğu inceleme neticesinde, karton kahve bardaklarının GTİP numarasının 4823.69.10.00.00 olduğunu tespit etmiştir. 

Söz konusu ürünlerin ithalatında Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığının Kontrolüne Tabi Ürünlerin İthalat Denetimi Tebliği (Ürün Güvenliği ve Denetimi: 2015/5) hükümleri çerçevesinde ön bildirim yapılması gerekmekte ve Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığınca düzenlenecek "Uygunluk Yazısı" alınması zorunluluğu bulunmaktadır.

Ürünlerin yüklemesi Çin'in Shanghai Limanın'dan yapılmış, mallar İstanbul'daki Ambarlı Limanı'na boşaltıldıktan sonra Antrepo Rejimi ile Ambarlı Gümrük Müdürlüğü'ne bağlı bir antrepoya konulmuştur. Daha sonra, ürünlerin nihai ithalatının yapılması amacıyla ürünler Serbest Dolaşıma giriş Rejimi'ne tabii tutulmuştur.

Gümrüğün talep etmiş olduğu belgeler tedarik edildikten ve ürün ile ilgili tüm vergiler ödendikten sonra gümrük işlemleri tamamlanmıştır.

Son aşamada ise ürünler Türkiye içerisinde serbest dolaşıma girmiştir. 

Serbest Dolaşıma Giriş Rejimi Çerçevesinde İthal Mallar Kaç Kategoriye Ayrılırlar?

Serbest dolaşıma konu ürünler, gümrük mevzuatına göre 3 kısımda ele alınmaktadır. Bunlar:

İthalatı yasak ürünler: Ekonomi Bakanlığı'nın yayınlamış olduğu tebliğler ile Türkiye'ye ithalatı yasaklı malları açıklamaktadır. 

Örneğin;
  1. Çevrenin korunması yönünden belirli atıkların Türkiye'ye ithalatı yasaklanmıştır. (2015/3 sayılı Ürün Güvenliği ve Denetimi Tebliği'nin Ek-2/A ve Ek-2/B’deki listelerde yer alan atıkların, serbest bölgeler dahil, Türkiye gümrük bölgesine girişi yasaktır.), 
  2. Çevrenin korunması yönünden bazı kimyasalların Türkiye'ye ithalatı yasaktır. (2015/6 sayılı Ürün Güvenliği ve Denetimi Tebliği'nin Ek-1’deki listesinde yer alan kimyasalların ve ürünlerin Serbest Dolaşıma Giriş Rejimi, Dahilde İşleme Rejimi, Gümrük Kontrolü Altında İşleme Rejimi ve Geçici İthalat Rejimi kapsamında ithalatı yasaktır. 2903.71.00.00.00 GTİP’li kimyasal hariç.)  
  3. Çevrenin korunması yönünden bazı hurdaların ithalatı yasaktır (2015/23 sayılı Ürün Güvenliği ve Denetimi Tebliği).
Belirli kurumlarca ithal edilebilen eşya: Örneğin, işlenmemiş kıymetli madenlerin ithalatı ilgili borsa üyesi kuruluşlarca, metal hurdaların ithalatı Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca yetkilendirilen sanayiciler tarafından, akaryakıt ve madeni yağların ithalatı ise yine Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından lisanslanan firmalarca yapılabilmektedir. 

İthalatı izne bağlı eşya: İthalat rejimi çerçevesinde gerçekleştirilecek işlemlerde, uygulanacak prosedür ve ilgili kurumlardan alınması gereken izinler Ekonomi Bakanlığı tarafından yayımlanan İthalat Tebliğleri ve Ürün Güvenliği ve Denetimi Tebliğleri kapsamında düzenlenmektedir.

Söz konusu tebliğler kapsamında ithalinde izin alınması gereken eşya ve ilgili Bakanlıkların bilgileri aşağıda sıralanmıştır:
  • İthali uygunluk denetimine tabi atıklar, kontrole tabi katı yakıtlar, bazı atık pil ve akümülatörler, çevrenin korunması yönünden kontrol altında tutulan metal hurdalar, Çevre ve Şehircilik Bakanlığının izin ve denetimine tabidir.
  • Kullanılmış veya yenileştirilmiş eşya, “CE” işareti taşıyan bazı ürünler, banknot ve benzeri kıymetli evraka mahsus kâğıtlar, Kimyasal Silahlar Sözleşmesi ekinde yer alan kimyasal maddeler, bazı oyuncaklar, bazı frekans ve/veya lisans kısıtlaması olan ürünler, bazı kişisel koruyucu ürünler, bazı tekstil ve konfeksiyon ürünleri, bazı tıbbi cihazlar, bazı tarım ürünleri Ekonomi Bakanlığının izin ve denetimine tabidir.
  • İthali özel izne tabi maddeler ve müstahzarlar ve Sağlık Bakanlığınca denetlenen ürünler, Sağlık Bakanlığının iznine tabidir.
  • Veteriner Kontrollerine Tabî Olan Hayvan ve Ürünler, Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığının kontrolüne tabidir.
  • Ozon tabakasını incelten maddeler ve bazı orman yetiştirme materyalleri; Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ve Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığının gerekli izinlerine tabidir.
  • Bazı tütün, tütün mamulleri, alkol ve alkollü içkiler, Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurumunca uygunluk belgesi düzenlenir.
  • Bazı patlayıcı maddeler, ateşli silahlar, bıçaklar ve benzeri aletler, bazı harp silahları ve bunların aksam ve parçaları, Milli Savunma Bakanlığının iznine tabidir.
  • Radyoaktif maddeler ile bunların kullanıldığı cihazlar, Türkiye Atom Enerjisi Kurumunun uygunluk yazısına tabidir.
  • Yüksek yoğunluklu tatlandırıcılar, Şeker Kurumunun uygunluk yazısına tabidir.
  • Haritalar ve harita bilgisi içeren eşya, Milli Savunma Bakanlığı ve Deniz Kuvvetleri Komutanlığının uygunluk yazılarına tabidir.
  • İthalinde garanti belgesi aranacak maddeler, Gümrük ve Ticaret Bakanlığının onaylayacağı garanti belgesine tabidir.
  • Karayolu taşıt araçları, Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığınca düzenlenecek uygunluk yazısına tabidir.
  • Sivil hava taşıtları ve bunlarda kullanılmaya mahsus maddeler, Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığının uygunluk yazısına tabidir.
  • İş sağlığı ve güvenliğini etkileyen bazı maddeler, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından düzenlenen kontrol belgesine tabidir.
  • Gübre, Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığının uygunluk yazısına tabidir.