güncel yazılar...
Loading...

Taze Domates İhracatı ve İthalatı

Gazetelerin başlıklarında ve TV haberlerinde, son günlerde yaşanan Rusya krizi nedeniyle, sürekli olarak domates ihracatı ile ilgili bilgiler yer almakta.

Yazının yazıldığı gün itibari ile Rusya, Türk menşeli domates ithalatını, ikinci bir yasaya kadar, durdurmuş durumdadır.

Domates, meyvesi yenen bir sebze olarak, Dünya genelinde en çok tüketilen gıda ürünlerinden birisidir.

Domates, içerdiği likopen maddesi ile kansere karşı koruyucu bir antioksidan olup, kalp dostudur. Bol miktarda C ve E vitamini içerir, potasyum ihtiva eder. Aynı zamanda kalorisi de çok azdır.

Tüm bu özelliklerinden ötürü, sağlıklı beslenmenin öne çıktığı günümüzde, domates tüketiminin de arttığı görülmektedir.
Resim: Food vector designed by Freepik
Domates temel olarak iki şekilde tüketilmektedir: Taze olarak ve sanayi hammaddesi olarak. Domatesin, taze tüketimi ve sanayide hammadde olarak kullanımı için farklı cinsleri yetiştirilmektedir.

Örneğin, taze tüketim için, özellikle kahvaltılarda cherry domatesi (kiraz domatesi) ve salkım domates yetiştiriciliği öne çıkmış iken, salça yapımında, kurutmalık domates işlemlerinde ise daha farklı domates çeşitleri kullanılmaktadır.

Türkiye önemli bir domates üreticisi ve ihracatçısıdır. Bugünkü yazımda, Türkiye'de ve Dünya'da taze domates ihracatı ve ithalatı ile ilgili bilgileri sizlerle paylaşmak amacındayım.

Dünya Taze Domates İhracatı ve İthalatı

Dünya Genelinde Yapılan Taze Domates İhracatına Bakış: Taze domates, 070200 Gtip numarası altında listelenmekte olup, İngilizce karşılığı "tomatoes, fresh or chilled" olarak geçmektedir.

UN COMTRADE istatistiklerine göre, 2014 yılında Dünya genelinde 9 milyar 374 milyon dolarlık taze domates ihracatı gerçekleştirilmiştir. Söz konusu rakam 8 milyon 286 bin ton domatese karşılık gelmekte olup, domatesin ihracat ton bedeli ortalama 1.131USD olarak gerçekleşmiştir.
2014 yılında en çok taze domates ihraç eden 10 ülke Kaynak: UN COMTRADE istatistikleri
Yukarıdaki grafikte, 2014 yılında en çok taze domates ihracatı yapan 10 ülkeye yer verilmiştir.

Grafik incelendiğinde, üç ülkenin taze domates ihracatında öne çıktığı görülmektedir. Bunlar; 1 milyar 990 milyon dolarlık ihracat rakamıyla Hollanda, 1 milyar 790 milyon dolarlık ihracat rakamıyla Meksika ve 1 milyar 270 milyon dolarlık ihracat büyüklüğü ile İspanya'dır.

Bu ülkeleri sırası ile 481 milyon dolarlık ihracat ile Fas, 426 milyon dolarlık ihracat ile Türkiye, 420 milyon dolarlık ihracat ile Fransa, 399 milyon dolarlık ihracat rakamı ile Ürdün, 365 milyon dolarlık ihracat ile ABD, 347 milyon dolarlık ihracat ile Kanada ve 304 milyon dolarlık ihracat rakamı ile Belçika izlemektedir.

En çok domates ihraç eden 10 ülke arasında, en ucuz ve en pahalı domatesi hangi ülkeler ihraç ediyor diye kendimize sorduğumuzda; en ucuz taze domatesi tonu 729 USD'den Türkiye'nin ihraç etmiş olduğunu görmekteyiz. Daha sonra, 771 USD/ton ile Ürdün ve 992 USD/ton ile Fas gelmektedir.

En çok domates ihraç eden ülkeler içerisinde, en pahalı taze domatesi ise 2.029 USD/ton'luk fiyatı ile Kanada'lı domates ihracatçıları satmaktadır.

Dünya Genelinde Yapılan Taze Domates İthalatına Bakış: Taze domates ihracatını inceledikten sonra, dilerseniz bu kez ithalat yönüne bakalım.
Yukarıdaki grafikte, 2014 yılı içerisinde en fazla taze domates ithalatı yapan 10 ülkeye yer verilmiştir.

Grafik incelendiğinde, 1 milyar 960 milyon dolarlık ithalat ile ABD'nin Dünya'nın en büyük taze domates ithalatçısı olduğu görülmektedir.

ABD'yi sırası ile, 1 milyar 457 milyon dolarlık ithalatı ile Almanya, 1 milyar 044 milyon dolarlık ithalatı ile Rusya, 682 milyon dolarlık ithalat büyüklüğü ile İngiltere ve 647 milyon dolarlık ithalat pazarı ile Fransa izlemektedir.

Hollanda, Kanada, Irak, Polonya ve İsveç diğer önemli taze domates ithalatçılarıdır.

Taze domates ithal eden ilk 10 ülke içerisinde, taze domatesin birim fiyatına en fazla parayı, 1 ton taze domatese 2,046 ABD doları ödeme yapan, İsveç vermektedir.

Türkiye Taze Domates İhracatı ve İthalatı

Türkiye'nin Taze Domates İhracatına Bakış: Türkiye, 2014 yılında yapmış olduğu 426 milyon dolarlık domates ihracatı ile Dünya çapında en çok taze domates ihracatı yapan 5. ülke konumundadır.

Türkiye, 2014 yılında 585 bin 478 ton taze domates ihraç etmiş olup, söz konusu ihracatın birim fiyatı ise 729 USD / ton'dur.

Yukarıdaki grafikte, Türkiye'nin taze domates ihracatı yapmış olduğu 10 ülke yer almaktadır.

Grafik incelendiğinde, Türkiye'nin 2014 yılında yapmış olduğu toplam 426 milyon dolarlık taze domates ihracatının 275 milyon dolarını Rusya Federasyonu'na yaptığı görülmektedir. Bu oran tek başına Rusya'nın Türkiye'nin ihraç etmiş olduğu taze domateslerin %65'ini tek başına ithal ettiğini göstermektedir.

Rusya'dan sonra Ukrayna, Bulgaristan, Romanya, Irak, Beyaz Rusya, Moldova, Gürcistan, Polonya ve Suudi Arabistan sırası ile taze domates ihracatı yaptığımız ülkelerdir.

Türkiye'nin Taze Domates İthalatına Bakış: Türkiye, 2014 yılında hemen hemen hiç taze domates ithal etmemiştir. Rusya'dan ithal edilmiş olarak gözüken 67 ton taze domates, büyük ihtimalle bu ülkeden geri gelen eşya statüsünde ithal edilmiş ürünlerdir.