güncel yazılar...
Loading...
İhracatta Risk Kavramı

Bundan bir önceki yazımızda neden ihracat yapmalıyız başlığı altında kısaca ihracatın faydaları üzerinde durmuştuk. 

İhracat sağlamış olduğu pek çok fırsatın yanı sıra önemli riskleri de beraberinde getirmektedir. 

İhracata başlamadan önce veya ihracat sürecinde karşılaşılabilecek risklerin önceden öngörülmesi ve gerekli tedbirlerin alınıp risklerin minimum düzeye indirilmesi firmalar açısından çok büyük önem arz etmektedir.

İhracat yapan firmaların karşılaşabilecekleri belli başlı riskler aşağıda maddeler halinde sıralanmıştır.

İhracatta Politik Riskler: İhracat yapılan ülkede yaşanabilecek politik çalkantılar çoğu zaman ihracat işlemlerinin tehlikeye girmesine veya ihracat sürecinin sonlandırılamamasına sebebiyet vermektedir. İhracat yaparken karşılaşılabilecek başlıca politik riskler,
  • Ticaret Ambargoları : Çoğu zaman Birleşmiş Milletler, Avrupa Birliği vs... gibi kurumların bir ülke üzerinde uygulamaya koydukları ticaret ambargoları politik risklerin başında gelmektedir. Güncel olarak İran üzerinde Birleşmiş Milletler'in kabul etmiş olduğu bir ticari ambargo bulunmaktadır ve İran ile yapılan ticarette döviz akışı hemen hemen engellenmiş durumdadır. İran bankaları akreditif açamamakta veya açılmış bir akreditife teyitlerini ekleyememektedirler.
  • Politik karışıklıklar, sivil halk hareketleri, geniş çaplı grev-lokavt uygulamaları vs... gibi hayatın doğal akışını etkileyebilecek toplumsal olaylar.
İhracatta Yasal Riskler: 
  • Hukuk sistemlerinin ticaret yapılan ülkeler arasında farklılık göstermesi.
  • Anlaşmazlık durumunda uygulanacak olan hukukun tespiti.
  • İhracat yapılan ülkede yürürlükte bulunan tüketici koruma yasaları, patent yasaları vs... gibi mevzuatın ihracatçıya yükleyebileceği olası sorumluluklar.
İhracatta Finansal Riskler:
  • Döviz Kuru Riski : Döviz kurunda yaşanan dalgalanmalar sonucunda maliyet-kâr hedeflerinin sapması.
  • Ödeme Alamama Riski : Sunulan mal ve hizmetler karşılığında ödeme alınamaması ihracatçılar açısından çok büyük bir risk oluşturmaktadır. Dış ticarette kullanılan ödeme yöntemleri hakkında detaylı bilgi sahibi olunarak ödeme riski minimum düzeye çekilebilmektedir.
Yukarıda ana başlıkları verilen ihracat risklerine ek olarak gümrük işlemlerinde karşılaşılabilecek riskler, nakliye sürecinde karşılaşılabilecek riskler ve alıcıların art niyetli davranışları sonucunda oluşabilecek hileli davranışlarla karşılaşma riskleri de bir ihracat işleminde karşılaşabilecek riskler arasındadır. 

Yazımızın kalan kısmında "İhracat riskleri nasıl minimum düzeye indirilir?" sorusuna cevap arayacağız. 

İhracatta Risk Yönetimi

Bir önceki yazımızda ihracatta risk kavramı üzerinde durmuş ve ihracat sürecindeki temel riskleri ana başlıklar halinde açıklamıştık. 

Bu bölümde ise ihracatta risk yönetimi üzerinde duracağız

İhracatta risk yönetimi, ihracat süreci içerisinde oluşabilecek istenmeyen durumlar hakkında henüz daha işlemlerin başlangıç safhasında sistemli olarak çalışma yapmayı, tespit edilen olumsuzluklara karşı çözüm önerileri geliştirilerek olası olumsuzlukların giderilmesine yönelik önleyici tedbirlerin alınmasını veya istenmeyen bir durum ortaya çıktığında yaşanan zorluğun nasıl aşılacağına ait bir planlamanın yapılması şeklinde tanımlanabilir.   

Aşağıdaki tabloda "İhracatta Risk Yönetim Sürecinin Aşamaları" başlıklar halinde verilmiştir. 


Risk yönetim sürecinin ilk aşamasında ihracat işlemi ile ilgili risklerin ana çerçeve halinde tespit edilmesi gelmektedir. 

Riskler bir kez ana başlıklar olarak tespit edildikten sonra risklerin detaylandırılması gerekmektedir. 

Detaylı olarak tespit edilen olası risklerin gerçekleşme oranlarının ve olası sonuçlarının tespit edilmesi ise bir sonraki adımda ele alınmalıdır. 

İhracatta risk yönetiminin son iki basamağında ise gerçekleşme oranları tespit edilen risklerin önlenmesine yönelik stratejilerin geliştirilmesi ve sonuçların ihracat sürecine dahil olan tüm departmanlarla gözden geçirilmesi gelmektedir.