güncel yazılar...
Loading...

Suudi Arabistan İhracatının Püf Noktaları

Suudi Arabistan, doğal kaynaklar bakımından şans ve şansızlığı bir arada yaşayan bir coğrafyadır.

Suudi Arabistan doğal kaynaklar açısından şanslıdır, çünkü çağımızın en önemli enerji kaynağı olan petrol bu ülkede bolca vardır. Dünya'nın bilinen en büyük petrol rezervleri Suudi Arabistan'da bulunmaktadır.

Suudi Arabistan doğal kaynaklar açısından şanssız bir ülkedir, çünkü en temel tarımsal ürünleri bile üretmeye yetecek kadar tatlı su bu ülkede bulunmamaktadır.

Yüz yıllardır zor doğa şartları ile mücadele eden bu coğrafyanın insanları, ihtiyaçları olan ürünleri ticaret ile elde etmeyi öğrenmişlerdir. Dolayısı ile Suudi Arabistan'ın çok derin bir ticaret kültürü olduğu söylenebilir.

Suudi Arabistan coğrafyasını 1400 yıldır şekillendiren, İslamiyet'in iktisadi mantığı da ticarete izin veren, hatta teşvik eden bir yapıdadır.


Bugünkü yazımda Suudi Arabistan'a ihracat yaparken dikkat etmeniz gereken noktaları kısaca sizlere açıklamaya çalışacağım.

Körfez Arap Ülkeleri İş Birliği Konseyi Üyeliği ve Körfez Ülkeleri Arasındaki Gümrük Birliği:

Suudi Arabistan, Körfez Arap Ülkeleri İş Birliği Konseyi üyesidir. Suudi Arabistan'ın yanı sıra Bahreyn, Kuveyt, Umman, Katar ve Birleşik Arap Emirliklerinden oluşan organizasyon, Avrupa Birliği'ne benzeyen bir ekonomik birlik kurmak amacıyla yola çıkmıştır.

Henüz tam anlamıyla ekonomik birlik sağlayamayan örgüt, 2015 yılının başından itibaren Gümrük Birliği'ne tam anlamıyla geçmiş durumdadır.

Avrupa Birliği ile Türkiye arasında uygulanan gümrük birliği anlaşmasının bir benzerini, söz konusu ülkeler kendi aralarında uygulamaktadırlar. Buna göre, Körfez Arap Ülkeleri İş Birliği Konseyi üyesi ülkelerin birisinde üretilmiş ürünler diğer tüm üye ülkelere gümrüksüz olarak satılabilmektedir.

Dış ülkelerden, Körfez Arap Ülkeleri İş Birliği Konseyi üyesi ülkelerden birisine ithal edilmek istenilen ürünler için ise ortak gümrük tarifesi uygulanmaktadır.

Konu ile ilgili detaylı bilgilere İngilizce olarak yayınlanmış bu kaynaktan ulaşabilirsiniz.

Suudi Arabistan İhracatlarında Talep Edilen Dökümanlar:

Suudi Arabistan'a yapılan ihracatlarda talep edilen ihracat evrakları tüm yüklemelerde zorunlu olarak talep edilen evraklar ve malın niteliğine göre değişen evraklar olmak üzere 2 temel grupta incelenebilmektedir.

Suudi Arabistan'a Yapılan Tüm İhracatlarda İstenilen Zorunlu Belgeler:

Ticari Fatura (Commercial Invoice): Hemen hemen her ülke tarafından talep edilen ticari fatura Suudi Arabistan Gümrükleri tarafından da ithalat aşamasında malın tutarını ve menşeini tespit etmek amacıyla talep edilmektedir.

2000'li yılların başına kadar, Suudi Arabistan'a yapılan ihracatlarda ibraz edilecek ticari faturalara konsolosluk tasdiği istenilirken, son yıllarda bu uygulamadan Suudi yetkililer genel olarak vazgeçmişlerdir. Çok nadir olarak Suudi Arabistan ihracatlarında konsolosluk tasdiği istenilmektedir. Bunun yerine ticari faturalara daha ziyada ticaret odası onayı talep edilmektedir.

Ticari faturaların firma yetkililerince imzalanıp, kaşelenmesi ve bazı durumlarda da "orjinal" kaydının düşülmesi gerekli olabilmektedir.

Menşe Belgesi: 

Suudi Arabistan ile Türkiye arasında imzalanmış bir serbest ticaret anlaşması bulunmamaktadır. Bunun yanı sıra, Suudi Arabistan GSP yararlandırıcısı bir ülke de olmadığı için, Suudi Arabistan'a Türkiye'den yapılan ihracatlar En Çok Kayrılan Ülke (Most Favored Nation) klozu üzerinden işlem görmekte olup, menşe belgesi olarak menşe şehadetnamesi (certificate of origin) düzenlenmesi yeterli olmaktadır.

Taşıma Belgesi:

Suudi Arabistan dış ticaret işlemlerinde genellikle denizyolu taşımacılığını tercih etmektedir. Karayolu taşımacılığı ise Suudi Arabistan içerisinde veya yakın çevrede bulunan körfez ülkeleri ile olan ticarette daha ziyade tercih edilmektedir.

Kullanılan taşıma yöntemine uygun taşıma belgesinin ibrazı ithalat esnasında Suudi yetkililerce talep edilmektedir. Örneğin,

  • Denizyolu taşımalarında konşimento, forwarder konşimentosu veya multimodal konşimento
  • Karayolu taşımalarında CMR taşıma belgesi
  • Havayolu taşımalarında ise havayolu taşıma senedi en sık düzenlenen taşıma belgeleridir.
Gemi Sertifikası (Form 1: Appended Declaration To Bill of Lading): Suudi Arabistan, 1972 yılında yaşanan Arap-İsrail savaşından itibaren İsrail ile tüm ticari bağlarını kesmiş durumdadır. Bu yüzden Suudi Arabistan, Israil bayraklı gemilerin ülkesine uğramasını istemediği gibi, İsrail karasularından yük alan gemilerin de Suudi Arabistan'a giriş yapmasını istememektedir.

Söz konusu yasağın uygulandığından emin olmak amcıyla, özellikle akreditifli işlemlerde bankalar, ihracatçılardan yükleme yapılan geminin herhangi bir İsrail limanına uğramadığının beyan edildiği bir belge düzenlenmesini talep etmektedirler.

Bu belge matbu bir formda olup, ismine İngilizce "Form 1: Appended Declaration To Bill of Lading" denilmektedir. Türkçe'ye ise "konşimentoya ek beyan" olarak çevrilebilecek olan bu belgenin, konşimentoyu imzalayan taşıyıcı veya taşıyıcı acentası tarafından doldurulması talep edilmektedir.

Paketleme Listesi (Packing List): Paketleme listesinin ayrıntılı biçimde hazırlanması talep edilmekte olup, konteynerler ile yapılan sevkiyatlarda konteyner başına ayrı ayrı sayfalar halinde düzenlenmesi talep edilmektedir.

Suudi Arabistan'a Yapılan İhracatlarda Malın Niteliğine Göre Sevkiyattan Sevkiyata Değişen Belgeler:

Bitki Sağlık Sertifikası (Phytosanitary Certificate): Bazı tarım ürünlerinin ihracatında talep edilen resmi bir belgedir. İl merkezlerinde, il tarım müdürlükleri, ilçelerde ise ilçe tarım müdürlükleri tarafından düzenlenmektedir.

Sağlık Sertifikası (Health Certificate): Bazı tarım ürünleri ihracatı ile özellikle hayvansal bazlı gıdaların ihracatında talep edilen resmi bir belgedir. Bitki sağlık sertifikasına benzer biçimde düzenlenmektedir.

Saso Kalite Belgesi: SASO, Suudi Arabistan'ın resmi kalite kurumudur. Türkiye'deki karşılığı olan kurum TSE, Türk Standartları Enstitüsü'dür. Suudi Arabistan'a yapılan bazı ürünlerin ihracatında Saso kalite belgesinin ibrazı talep edilebilmektedir.

Sigorta Belgesi: CIF ve CIP yüklemelerde nakliye sigortası bedeli ihracatçı tarafından ödenmektedir. Bu iki incoterms ile yapılan sevkiyatlarda, sigorta poliçelerinin ihracatçı tarafından temin edilip ithalatçılara teslim edilmesi talep edilmektedir.

Gemi Sertifikası: FOB, CFR ve EXW yüklemelerde nakliye sigortası alıcı tarafından yapılmaktadır. Nakliye sigortası 15 yaşından büyük gemiler için extra bir bedel ödenerek yapılabilmekte iken, 25 yaş üstü gemiler için pek çok sigorta acentası nakliye sigortası yapmamaktadır. Özellikle akreditifli ödemelerde, amir bankalar, geminin 15 yaşından küçük olduğunun konşimentoyu imzalayan kurum tarafından beyan edilmesini talep etmektedirler. Bu talebin yazılı olduğu belgeye gemi sertifikası (vessel certificate) denilmektedir.

Helal Sertifikası: Ürünlerim İslami kurallara uygun olarak üretildiğini göstermek amacıyla alınan bir sertifikadır. Gıda ve bazı kozmetik ürünlerinde talep edilebilmektedir.

Suudi Arabistan 'a Has Dikkat Edilmesi Gereken Noktalar:
  • Suudi Arabistan'a yapılan ihracatlarda, malların menşe ülkesinin, her bir ürünün üzerine veya her bir paketleme biriminin üzerine silinmeyecek veya kolaylıkla çıkarılamayacak bir biçimde yazılması veya etiketlenmesi gerekmektedir.
  • Konteyner ile yapılan yüklemelerde, her bir konteyner muhteviyatı eşyanın gösterildiği paketleme listesinin, konteyner iç kapı kapağına sağlamca tutturulması istenilmektedir.
  • Suudi Arabistan'a yapılan ihracatlarda, öncelikle mallar gümrük kontrollerine tabii tutulmakta, ancak bu kontroller sonrasında ürünlerin ithalatına izin verilmektedir.
  • Suudi Arabistan'lı ithalatçılar akreditifli ödeme ile çalışmaya oldukça aşinadırlar.
  • Suudi Arabistan'daki bankalar ve ticari hayat, İslami kurallara göre yönetilmektedir.